Sakarya ili Batı Karadeniz bölgesinde Marmara ve İç Anadolu bölgesine geçiş güzergahı üzerinde bulunmaktadır. Arazinin % 44’ünü platolar, % 34’ünü dağlar ve % 22’sini ovalar oluşturmaktadır.

Pamukova, Akova ve Söğütlü ovalarında çok yönlü tarım yapılmaktadır.
İlin deniz sınırı (61) km olup bu saha içerisinde faal olan liman bulunmamaktadır. İlin denizden yüksekliği ise; (31) metredir.

Akyazı ilçesi sınırlarında bulunan (1830) rakımlı Keremali dağı ilin en yüksek noktasıdır. Samanlı Dağı (1582), Karadağ (980), Hacı Hüseyin Tepesi (1602), Dolak Dağı (353) ve Çamdağı (990) bölgenin diğer önemli yükseltileridir.

Mudurnu çayı ve Melen çayı sadece  yaz  aylarında geçişe müsaittir. Sakarya nehri yaz ve kış aylarında geçit vermez. İstanbul’un su ihtiyacının bir kısmı Melen çayından karşılanmaktadır.
Sapanca, Acarlar, Akgöl, Poyrazlar ve Taşkısığı gölleri bölgenin önemli gölleridir. Sapanca gölü özellikle yaz aylarında turistik amaçlı su sporlarında kullanılmaktadır. Sakarya ilinin su ihtiyacı da Sapanca gölünden karşılanmaktadır.

Sakarya ilinin %43’ü ormanlarla kaplıdır. (208.000 hektar) Pamukova, Geyve, Taraklı, Akyazı, Karasu ve Kocaali ilçelirinde büyük ormanlık araziler mevcuttur.

Sakarya ilinin komşu illere karayolu ve Düzce ili hariç demiryolu bağlantısı vardır.